Chứng khoán Phái sinh
Quản trị công ty
Kiên thức chung
Thị trường chứng khoán nhà đầu tư cần biết (Phần 8)

Thị trường chứng khoán nhà đầu tư cần biết

CHỈ SỐ THỊ TRƯỜNG VÀ CÁC NHÓM NGÀNH THỊ TRƯỜNG

Chủ đề 1: Các chỉ số thị trường – thước đo thị trường

Nếu bạn muốn tiếp cận với nhà môi giới và những thông tin thực sự hữu ích từ thị trường, bạn cần phải hiểu ngôn ngữ TTCK.

Ví dụ bạn nghe những tin như:

"Sau một khởi đầu chậm, ngày hôm nay khối lượng giao dịch tăng mạnh, chỉ số VN Index tăng 7 điểm đạt mức 340 điểm. Trên thị trường thế giới, chỉ số Dow Jones của Mỹ tăng nhẹ đạt mức 11,340 và chỉ số All Ords của Úc tăng 23 điểm đạt mức 5,200”.

Điều này có nghĩa gì? Người nghe được cung cấp một dấu hiệu về xu hướng chung của cả ba TTCK Việt Nam, Mỹ và Úc. “VN Index”, “All Ords” và “Dow Jones” là những chỉ số của các thị trường này.

Chỉ số được hiểu đơn giản là thước đo kết quả thị trường theo thời gian. Chỉ số TTCK là thước đo sự thay đổi giá của 1 rổ cổ phiếu. Số lượng cổ phiếu trong rổ sẽ phản ánh gần đúng nhất chỉ số của toàn thị trường.

Khái niệm chỉ số không chỉ được dùng trong TTCK. Ví dụ, chỉ số giá tiêu dùng CPI, là thước đo sự thay đổi về giá của một rổ hàng hóa hay còn gọi là lạm phát.

 Chỉ số “VN Index”

Chỉ số VN Index là chỉ số đại diện cho thước đo kết quả của TTCK Việt Nam tại một thời điểm nhất định. Nó được tạo nên bởi giá của các cổ phiếu niêm yết trên HOSE.

Chỉ số VN Index so sánh giá trị thị trường hiện hành với giá trị thị trường cơ sở tại ngày gốc 28/07/2000 – ngày đầu tiên TTCK chính thức đi vào hoạt động.

Giá trị thị trường cơ sở để tính chỉ số được điều chỉnh trong các trường hợp niêm yết mới, hủy niêm yết và các trường hợp có thay đổi về vốn niêm yết. Giá trị thị trường hiện hành được xác định bằng số lượng cổ phiếu niêm yết hiện hành nhân với giá cổ phiếu hiện hành. Sự thay đổi về giá của cổ phiếu sẽ ảnh hưởng đến chỉ số VN Index.

Chỉ số VN Index không bao gồm giá trị của bất kỳ khoản cổ tức phải trả nào cho cổ đông và vì vậy không phản ánh tổng thu nhập của đầu tư  trên TTCK trong suốt kỳ. Một số chỉ số của các Thị trường trên thế giới như Úc, có tồn tại một chỉ số có thể gồm cả biến động giá và cổ tức được gọi là chỉ số tích luỹ nhưng nó không được đăng thường xuyên trên phương tiện truyền thông tài chính.

 Chỉ số “HNX Index”

Chỉ số HNX Index được tạo nên bởi giá của các cổ phiếu niêm yết trên HNX (trước đây là chỉ số HASTC Index) và được tính toán tương tự chỉ số VN-Index. Ngày chính thức mở cửa phiên giao dịch đầu tiên của thị trường - ngày 14/7/2005 - được gọi là thời điểm gốc.

 Chỉ số “VN30”

Trong khi chỉ số VN Index là một chỉ số được sử dụng nhiều năm để đo lường kết quả giao dịch trên HOSE thì chỉ số VN30 lại là chỉ số mới được xây dựng và triển khai kể từ ngày 06/02/2012. Chỉ số này đáp ứng nhu cầu của các nhà quản lý đầu tư sao cho các danh mục đầu tư theo quy mô và tính thanh khoản đạt chuẩn. Chỉ số VN30 là chỉ số giá của top 30 cổ phiếu của công ty niêm yết trên HOSE có vốn hoá thị trường và tính thanh khoản cao nhất (chiếm khoảng 80% tổng giá trị vốn hóa và 60% tổng giá trị giao dịch toàn thị trường).

Chỉ số VN30 được tính toán dựa trên phương pháp giá trị vốn hoá thị trường có điều chỉnh tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng – gọi là tỷ lệ free-float.

Tại Úc có chỉ số S&P/ASX 200 bao gồm S&P/ASX 100 cộng thêm 100 cổ phiếu. Nó là cơ sở để xây dựng nên chỉ số về quỹ ETF: SPI 200 và SPDR S&P/ASX 200.

 Chỉ số “HNX30”

HNX30 là chỉ số giá của Top 30 cổ phiếu niêm yết trên HNX được lựa chọn dựa vào tính thanh khoản. Chỉ số HNX30 áp dụng phương pháp tính giá trị vốn hóa thị trường có điều chỉnh tỷ lệ tự do chuyển nhượng (free float) và sử dụng kỹ thuật giới hạn tỷ trọng vốn hóa 15% để xác định tỷ lệ vốn hóa tối đa (là tỷ lệ lớn nhất mà giá trị thị trường của một cổ phiếu được tính trong tổng thể giá trị thị trường của chỉ số).

 Chỉ số “Upcom Index”

Cũng tương tự như cách tính chỉ số HNX Index và VN Index, chỉ số UpCom Index được tính toán theo phương pháp so sánh tổng giá trị thị trường hiện tại với tổng giá trị thị trường của các cổ phiếu tại thời điểm gốc. Như vậy, tại ngày giao dịch đầu tiên UpCom Index có chỉ số gốc là 100. Những ngày giao dịch tiếp theo chỉ số thị trường được so sánh với chỉ số gốc 100 để thể hiện sự biến động về giá của toàn bộ thị trường. Với cách tính chỉ số theo tổng giá trị thị trường, các cổ phiếu có khối lượng đăng ký giao dịch lớn sẽ chiếm tỷ trọng tham gia lớn vào biến động của chỉ số.

 Các chỉ số quốc tế

Các chỉ số được dùng làm tiêu chuẩn trên TTCK của toàn thế giới, được biết đến nhiều nhất là chỉ số Dow Jones, một chỉ số giá cổ phiếu dùng để đo lường giá của những công ty niêm yết hàng đầu tại SGDCK New York.

Cũng giống như Việt Nam và Úc, Chỉ số Dax 30 của SGDCK Đức (gồm 30 loại cổ phiếu blue-chip) khác với các chỉ số khác ở chỗ nó là chỉ số tích luỹ (bao gồm cổ tức) trong khi các chỉ số khác là chỉ số giá, nghĩa là các chỉ số này không gồm cổ tức. Mỗi quốc gia có chỉ số tiêu chuẩn riêng để do lường kết quả TTCK. Xem bảng bên dưới để biết tên một vài chỉ số của các nước.

 Chủ đề 2: Các nhóm ngành trên thị trường

Ở nhiều nước trên thế giới, người ta phân chia các công ty niêm yết theo nhóm ngành nghề kinh doanh để tiện cho các nhà đầu tư trong quá trình phân tích, cân nhắc để đầu tư vào thị trường.

Tham khảo việc phân loại các công ty niêm yết trên ASX theo nhóm ngành như sau:

Để phân loại trên 2000 công ty niêm yết trên ASX, có thể phân loại theo nhiều cách.

Các công ty có thể được phân loại thứ tự theo quy mô, mức độ vốn hoá lớn hoặc nhỏ. Mức vốn hoá của thị trường được tính bằng giá nhân với số lượng cổ phiếu công ty đã phát hành.

Các công ty có thể được phân loại theo kết quả hoạt động và biến động giá.

Các công ty cũng có thể được phân loại theo sự phân nhóm trong một ngành lớn như nhóm ngành công ty công nghiệp và nhóm ngành công ty tài nguyên.

Tuy nhiên, ở Việt Nam, cho đến thời điểm này chưa có sự phân loại chính thức các nhóm ngành trên thị trường để xây dựng chỉ số ngành.

Kết luận

  • Chỉ số được dùng như là thước đo của sự thay đổi về giá trị;
  • Đối với TTCK, có nhiều loại chỉ số khác nhau để đo lường sự thay đổi giá trị của một nhóm cổ phiếu;
  • Các chỉ số TTCK được dùng để so sánh giữa diễn biến giá hiện tại của một nhóm các cổ phiếu với diễn biến giá trong quá khứ của nhóm cổ phiếu đó và với nhóm cổ phiếu khác.

Mời xem tiếp phần 9

 (Nguồn SRTC)

 


      
Các bài viết liên quan:
  • Thị trường chứng khoán nhà đầu tư cần biết (Phần 7) (12/04/2017-15:04)
  • Thị trường chứng khoán nhà đầu tư cần biết (Phần 6) (10/04/2017-16:33)
  • Thị trường chứng khoán nhà đầu tư cần biết (Phần 5) (07/04/2017-11:17)
  • Thị trường chứng khoán nhà đầu tư cần biết (Phần 4) (03/04/2017-09:09)
  • Thị trường chứng khoán nhà đầu tư cần biết (Phần 3) (28/03/2017-09:14)
  • Thị trường chứng khoán nhà đầu tư cần biết (Phần 2) (23/03/2017-08:10)
  • Thị trường chứng khoán nhà đầu tư cần biết (Phần 1) (23/03/2017-08:07)
  • 100 câu hỏi đáp về chứng khoán (câu 38)  (17/10/2017-09:20)
    100 câu hỏi, đáp về chứng khoán (Câu 37)  (17/10/2017-09:18)
    100 câu hỏi- đáp về chứng khoán (câu 36)  (09/10/2017-09:10)
    Hiện tại chúng tôi đang muốn tổ chức mở các lớp học hướng dẫn về đầu tư chứng khoán tại các tỉnh ngoài thành...
    Thông báo thi sát hạch đợt III năm 2017 (20/10/2017-08:09)
    Các lớp chiêu sinh học tháng 9/2017 (28/09/2017-07:56)
    Chiêu sinh các lớp tháng 07 và 08/2017 (05/09/2017-15:59)
    Thông báo thi các lớp chuyên môn từ ngày 23/08 đến 25/08/2017 (17/08/2017-15:02)
    Các lớp chiêu sinh tháng 07/2017 (26/07/2017-10:47)
    Những điều cần biết khi tham gia các khóa học (26/07/2017-08:30)

    Trung tâm Nghiên cứu khoa học và Đào tạo chứng khoán

    6194723
    Trụ sở chính:
    Địa chỉ: 234 Lương Thế Vinh, Phường Trung Văn, Quận Nam Từ Liêm, Hà Nội
    Điện thoại: (84-24)3553 5870 * Fax: (84-24)3553 5869
    Chi nhánh tại Tp. Hồ Chí Minh:
    Địa chỉ: số 264B Lê Văn Sỹ, Phường 14, Quận 3, Tp.HCM
    Điện thoại: (84-28)3930 9040 - (84-28)3930 9042


      Trang thông tin điện tử Trung tâm NCKH&ĐTCK: Giấy phép số 347/GP-BC, Bộ Văn hóa - Thông tin cấp ngày 23/11/2006
     Trưởng Ban biên tập: Giám đốc Trung tâm - Ông Hoàng Mạnh Hùng