Tin thư viện
Tài liệu tiếng Việt
Đề tài NCKH
Giáo trình - Bài giảng
Kiến thức chứng khoán
Hỏi đáp
Đề tài: “Quyền chọn chỉ số trên thị trường chứng khoán Việt Nam”

Chủ  nhiệm đề tài: TS. Nguyễn Sơn

Đơn vị chủ trì: Vụ Phát triển thị trường

Mã đề tài: UB.16.02

LỜI MỞ ĐẦU

 

Tính cấp thiết của đề tài:

Trên cơ sở lộ trình xây dựng và triển khai thị trường CKPS (TTCKPS) và các sản phẩm chứng khoán phái sinh (CKPS) đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt theo Quyết định số 366/QĐ-TTg ngày 11/03/2014 về “Xây dựng và phát triển thị trường chứng khoán phái sinh tại Việt Nam”, sản phẩm phái sinh dựa trên chỉ số chứng khoán được xem là một trong những sản phẩm được ưu tiên phát triển trong giai đoạn đầu của thị trường. Nghị định số 42/2015/NĐ-CP ngày 05/05/2015 của Chính phủ về CKPS và TTCKPS cũng quy định các CKPS chuẩn hóa như hợp đồng tương lai (HĐTL), hợp đồng quyền chọn (HĐQC) sẽ là những sản phẩm được tổ chức giao dịch trên SGDCK của Việt Nam. Nghị định là cơ sở pháp lý quan trọng nhất cho việc vận hành TTCKPS và tổ chức giao dịch các sản phẩm này. Trên thế giới, thị trường phái sinh (TTPS) đã hình thành rất lâu và được xem là một trong những phát minh tài chính góp phần mở ra một cánh cửa mới cho sự phát triển của ngành tài chính thế giới. Trong đó, sự kiện ra đời sàn giao dịch Chicago (CBOT- Chicago Board of Trade) vào năm 1848 đã đánh dấu sự tồn tại của TTPS tập trung đầu tiên. Ngày nay, TTPS tập trung đã phát triển khá mạnh tại hầu hết các quốc gia có thị trường chứng khoán (TTCK). Trong đó, theo thống kê của Liên đoàn các SGDCK thế giới (WFE- World Federation of Exchange) năm 2015 thì HĐQC chỉ số chứng khoán (Stock Index Options) đứng thứ 2 thế giới về doanh số giao dịch đạt 3.889 triệu hợp đồng (chỉ sau HĐTL hàng hóa là 4.696 triệu hợp đồng), gấp 1,4 lần so với doanh số giao dịch HĐTL chỉ số cổ phiếu (Stock Index Futures) và vươn lên vị trí số một (01) trong các công cụ phái sinh tài chính, chứng khoán. Điều này cho thấy, quyền chọn chỉ số là một sản phẩm rất thông dụng trên thế giới và được giao dịch với khối lượng rất lớn, thể hiện nhu cầu của nhà đầu tư (NĐT) đối với sản phẩm này và triển vọng phát triển của nó trong tương lai. Bên cạnh đó, các quốc gia trong khu vực như Hàn Quốc, Đài Loan, Thái Lan, Hồng Kông, Malaysia khi triển khai TTCKPS đều lựa chọn các CKPS trên chỉ số chứng khoán là sản phẩm đầu tiên và đã gặt hái được một số thành công. Hàn Quốc là một ví dụ điển hình. Năm 1996, Hàn Quốc tổ chức giao dịch CKPS niêm yết đầu tiên là HĐTL chỉ số

 

KOSPI 200 trên SGDCK Hàn Quốc (KSE- Korea Stock Exchange) và 1 năm sau HĐQC chỉ số KOSPI 200 cũng ra đời. Chỉ vài năm sau đó, HĐQC chỉ số KOSPI 200 của Hàn Quốc đã đứng đầu thế giới về doanh số giao dịch các HĐQC chỉ số. Do đó, trên cơ sở nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế, việc lựa chọn các CKPS trên chỉ số chứng khoán để giao dịch trên TTCKPS tập trung tại Việt Nam là một hướng đi phù hợp với xu hướng quốc tế. Trong đó HĐQC chỉ số cổ phiếu là một lựa chọn được ưu tiên trong những năm đầu vận hành thị trường và cho thấy những ưu việt nổi trội.

 Tình hình nghiên cứu:

CKPS và TTCKPS tuy là một lĩnh vực mới nhưng cũng đã được nhiều tác giả nghiên cứu và đề cập khá nhiều xung quanh mô hình thị trường; Cấu trúc các sản phẩm giao dịch như HĐTL, HĐQC; Định giá các công cụ phái sinh; Giám sát giao dịch phái sinh; Cơ chế quản lý rủi ro cho TTCKPS; ...vv. Các đề tài này đã có những đóng góp nhất định trong việc nghiên cứu một lĩnh vực mới như CKPS ở Việt Nam. Cụ thể:

1. Cơ sở lý luận và thực tiễn để hình thành TTCKPS ở Việt Nam- Chủ nhiệm đề tài: TS. Trần Cao Nguyên- Vụ Phát triển Thị trường- UBCKNN (2004);

2. Các phương pháp định giá công cụ phái sinh- Chủ nhiệm đề tài: TS. Tôn Tích Quý- Trung tâm Nghiên cứu khoa học và Đào tạo chứng khoán- UBCKNN (2006);

3. Xây dựng và phát triển công cụ phái sinh chỉ số chứng khoán tại Việt Nam- Chủ nhiệm Đề tài TS. Nguyễn Sơn- Vụ PTTT – UBCKNN (2013).

4. Giám sát giao dịch chứng khoán phái sinh- Vụ Giám sát- UBCKNN(2015);

5. Xây dựng khung pháp lý về chứng khoán phái sinh và thị trường chứng khoán phái sinh- Đề tài cấp Bộ- Chủ nhiệm Đề tài TS.Nguyễn Sơn- Vụ Phát triển Thị trường- UBCKNN.

Tuy nhiên, đặt trong bối cảnh hiện nay khi Chính phủ đã phê duyệt lộ trình xây dựng và phát triển TTCKPS tại Việt Nam (Quyết định 366/QĐ-TTg) và Nghị định 42/2015/NĐ-CP của Chính phủ về CKPS và TTCKPS thì đề tài “Nghiên cứu và áp dụng quyền chọn chỉ số trên thị trường chứng khoán Việt Nam” có nội dung nghiên cứu mới không trùng lặp với các đề tài nghiên cứu trước đây. Đề tài đi sâu nghiên cứu chi tiết đối với HĐQC trên chỉ số chứng khoán từ đặc điểm của hợp đồng, cơ chế giao dịch, cơ chế định giá, đề xuất mô hình tổ chức giao dịch, thanh toán cũng như các quy định pháp lý cần thiết để đảm bảo giao dịch sản phẩm này được an toàn, ổn định và hiệu quả. Đề tài cũng sẽ có những đóng góp mới trong việc phân tích xu hướng phát triển của TTCKPS thế giới hiện nay, đánh giá khả năng áp dụng quyền chọn chỉ số cổ phiếu ở Việt Nam.

 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài:

Đề tài làm rõ các nội dung sau:

- Nghiên cứu khái niệm, đặc điểm, đặc trưng của HĐQC chỉ số cổ phiếu; cơ chế giao dịch, thanh toán bù trừ và quản lý rủi ro.

- Nghiên cứu và tổng hợp kinh nghiệm quốc tế trong việc phát triển sản phẩm quyền chọn chỉ số; Từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho Việt Nam.

- Phân tích thực trạng giao dịch quyền chọn tại Việt Nam; Khả năng áp dụng quyền chọn chỉ số;

- Đề xuất phương án tổ chức giao dịch, thanh toán, quản lý rủi ro… và các biện pháp triển khai.

Phạm vi nghiên cứu:

Đề tài giới hạn nghiên cứu chỉ đối với HĐQC chỉ số giá cổ phiếu (Stock Index Options) không mở rộng sang các chỉ số khác như chỉ số cổ tức (Dividen Index), chỉ số biến động thị trường (Volatility Index)… để phù hợp với quan điểm phát triển các CKPS theo lộ trình từ đơn giản đến phức tạp, phù hợp với bối cảnh Việt Nam đang trong giai đoạn đầu xây dựng và vận hành TTCKPS. Hơn nữa, kinh nghiệm thế giới cũng cho thấy, HĐQC chỉ số cổ phiếu là một trong những sản phẩm thành công và được giao dịch sôi động nhất trên TTPS.

Phương pháp nghiên cứu:

 Đề tài được triển khai thực hiện với các phương pháp sau:

- Đề tài sử dụng phương pháp tổng hợp và phân tích theo phương pháp luận logic.

- Đối chiếu và so sánh kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn của Việt Nam để đưa ra các khuyến nghị thích hợp.

- Tổ chức hội thảo thu thập các ý kiến đóng góp, bổ sung và hoàn thiện đề tài.

 

 Kết cấu của Đề tài

Đề tài được kết cấu theo cách truyền thống gồm 3 chương, cụ thể:

Chương 1: Cơ sở lý luận về Hợp đồng quyền chọn chỉ số chứng khoán

Chương 2: Thực trạng thị trường quyền chọn tại Việt Nam và khả năng áp dụng hợp đồng quyền chọn chỉ số chứng khoán

Chương 3: Đề xuất mô hình và cơ chế giao dịch hợp đồng quyền chọn trên chỉ số chứng khoán tại Việt Nam

 

 

 

 

 

MỤC LỤC

 

LỜI MỞ ĐẦU

CHƯƠNG I.

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HỢP ĐỒNG QUYỀN CHỌN CHỈ SỐ CHỨNG KHOÁN

1.1.

Tổng quan về Hợp đồng quyền chọn

1.1.1.

Khái niệm và đặc điểm

1.1.2.

Phân loại hợp đồng quyền chọn

1.1.3.

Hợp đồng quyền chọn chỉ số chứng khoán

1.1.4.

Ưu điểm và hạn chế

1.2.

Kinh nghiệm quốc tế

1.2.1.

Lịch sử hình thành và phát triển

1.2.2.

Kinh nghiệm phát triển Hợp đồng quyền chọn chỉ số chứng khoán tại một số nước

1.2.3.

Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam

CHƯƠNG II.

THỰC TRẠNG QUYỀN CHỌN TẠI VIỆT NAM VÀ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG HỢP ĐỒNG QUYỀN CHỌN CHỈ SỐ CHỨNG KHOÁN

2.1.

Thực trạng chung  về thị trường quyền chọn tại Việt Nam

2.1.1.

Thị trường quyền chọn hàng hóa

2.1.2.

Thị trường quyền chọn tiền tệ

2.1.3.

Thị trường quyền chọn chứng khoán

2.2.

Các điều kiện tiền đề và khả năng áp dụng hợp đồng quyền chọn trên chỉ số chứng khoán tại Việt Nam

2.2.1.

Các điều kiện tiền đề cho sự phát triển quyền chọn trên chỉ số chứng khoán

2.2.3.

Khả năng áp dụng hợp đồng quyền chọn chỉ số chứng khoán tại Việt Nam

CHƯƠNG III.

ĐỀ XUẤT MÔ HÌNH VÀ CƠ CHẾ GIAO DỊCH HỢP ĐỒNG QUYỀN CHỌN TRÊN CHỈ SỐ CHỨNG KHOÁN TẠI VIỆT NAM

3.1.

Đề xuất mô hình và cơ chế giao dịch HĐQC trên chỉ số chứng khoán tại Việt Nam

3.1.1.

Thiết kế các HĐQC chỉ số chứng khoán trên sàn giao dịch chứng khoán

3.1.2.

Cơ chế yết giá, giao dịch, định giá

3.1.3.

Cơ chế thanh toán, bù trừ và xử lý rủi ro

3.1.4.

Cơ chế giám sát và công bố thông tin

3.1.5.

Cơ chế tạo lập thị trường cho hợp đồng quyền chọn

3.1.6

Cơ chế xây dựng các bộ chỉ số chuẩn cho HĐQC

3.2.

Giải pháp để áp dụng các hợp đồng quyền chọn tren chỉ số chứng khoán tại Việt Nam

3.2.1.

Phát triển và hoàn thiện các bộ chỉ số chứng khoán cơ sở

3.2.2.

Thiết kế quyền chọn chỉ số

3.2.3.

Xây dựng các quy định pháp lý về quyền chọn chỉ số

3.2.4.

Chuẩn bị về hạ tầng công nghệ

3.2.5.

Phỏ biến, đào tạo và nâng cao hiểu biết về quyền chọn chỉ số

 

KẾT LUẬN

(Nguồn: Thư viện SRTC)

 

 

 

Mã sách: UB.16.02
Chủ biên: TS. Nguyễn Sơn
Năm xuất bản: 2016

      
Tài liệu cùng chủng loại:
Hoạt động Thư viện Trung tâm NCKH&ĐTCK (10/03/2016-14:40)
Chứng khoán hoá - Giải pháp tăng cường tính thanh khoản trên thị trường tài chính và tạo nguồn
Đề tài “Giải pháp xây dựng Trung tâm giao dịch chứng khoán Hà Nội theo mô hình thị trường...
Hạn chế rủi ro trong đầu tư kinh doanh chứng khoán
Kinh tế - xã hội Việt Nam hướng tới chất lượng tăng trường, hội nhập - phát triển bền...
Các giải pháp nhằm nâng cao vai trò của các tổ chức trung gian trong việc hỗ trợ phát hành chứng
100 câu hỏi đáp về chứng khoán (câu 38)  (17/10/2017-09:20)
100 câu hỏi, đáp về chứng khoán (Câu 37)  (17/10/2017-09:18)
100 câu hỏi- đáp về chứng khoán (câu 36)  (09/10/2017-09:10)
Tôi có thể mua bộ giáo trình đào tạo chứng khoán và Trung tâm giới thiệu ở đâu ?
Thông báo thi sát hạch đợt III năm 2017 (20/10/2017-08:09)
Các lớp chiêu sinh học tháng 9/2017 (28/09/2017-07:56)
Chiêu sinh các lớp tháng 07 và 08/2017 (05/09/2017-15:59)
Thông báo thi các lớp chuyên môn từ ngày 23/08 đến 25/08/2017 (17/08/2017-15:02)
Các lớp chiêu sinh tháng 07/2017 (26/07/2017-10:47)
Những điều cần biết khi tham gia các khóa học (26/07/2017-08:30)

Trung tâm Nghiên cứu khoa học và Đào tạo chứng khoán

6194684
Trụ sở chính:
Địa chỉ: 234 Lương Thế Vinh, Phường Trung Văn, Quận Nam Từ Liêm, Hà Nội
Điện thoại: (84-24)3553 5870 * Fax: (84-24)3553 5869
Chi nhánh tại Tp. Hồ Chí Minh:
Địa chỉ: số 264B Lê Văn Sỹ, Phường 14, Quận 3, Tp.HCM
Điện thoại: (84-28)3930 9040 - (84-28)3930 9042


  Trang thông tin điện tử Trung tâm NCKH&ĐTCK: Giấy phép số 347/GP-BC, Bộ Văn hóa - Thông tin cấp ngày 23/11/2006
 Trưởng Ban biên tập: Giám đốc Trung tâm - Ông Hoàng Mạnh Hùng